Hangi Hastalıklar Acil Fizyoterapi Gerektirir?

Fizyoterapi ve rehabilitasyon, hastalık, yaralanma, ameliyat veya nörolojik sorunlar nedeniyle ortaya çıkan hareket ve fonksiyon kayıplarının azaltılmasına yardımcı olan önemli bir tedavi alanıdır. Bazı durumlarda rehabilitasyona erken başlanması, kişinin mevcut fonksiyonlarının korunması ve günlük yaşam aktivitelerine mümkün olduğunca bağımsız şekilde devam edebilmesi açısından önem taşıyabilir.

“Acil fizyoterapi” ifadesi, her zaman hastanın acil servise gitmesi gerektiği anlamına gelmez. Özellikle inme gibi zaman kaybının önemli olduğu nörolojik durumlarda önce acil tıbbi değerlendirme yapılmalıdır. Fizyoterapi ise hastanın tıbbi durumu stabilize edildikten sonra mümkün olan en erken zamanda, hekim ve rehabilitasyon ekibinin değerlendirmesiyle başlatılabilir.

Erken rehabilitasyon; kas güçsüzlüğü, eklem sertliği, hareket kısıtlılığı, denge bozukluğu ve uzun süreli hareketsizliğe bağlı fonksiyon kayıplarının önlenmesine yardımcı olabilir. Özellikle nörolojik hastalıklar, ciddi ortopedik yaralanmalar ve uzun süreli yatak istirahati gerektiren durumlarda rehabilitasyon sürecinin geciktirilmemesi önemlidir.

Robotik Rehabilitasyon Merkezimiz, hastaların mevcut fonksiyonel durumlarını değerlendirerek kişiye özel rehabilitasyon programlarının oluşturulmasını ve uygun hastalarda robotik teknolojilerden destek alınmasını amaçlamaktadır.

Acil Fizyoterapi Ne Anlama Gelir?

Fizyoterapide “acil” kavramı, hastalığın ortaya çıktığı anda herhangi bir değerlendirme yapılmadan egzersize başlanması anlamına gelmez. Bazı hastalıklar öncelikle acil tıbbi müdahale gerektirir.

Örneğin ani gelişen konuşma bozukluğu, yüzün bir tarafında düşüklük veya kol ve bacakta güç kaybı inme belirtisi olabilir. Böyle bir durumda öncelik fizyoterapi değil, acil tıbbi değerlendirmedir.

Hastanın tıbbi açıdan uygun olduğu belirlendikten sonra rehabilitasyon ekibi tarafından erken dönemde fizyoterapi planlanabilir.

Erken rehabilitasyonun amacı hastanın mevcut fonksiyonlarını korumak, güvenli hareketi desteklemek ve mümkün olan fonksiyonel kazanımları artırmaktır.

İnme Sonrasında Erken Fizyoterapi

İnme, rehabilitasyonun erken planlanmasının önemli olduğu nörolojik hastalıklardan biridir. İnme sonrasında vücudun bir tarafında güç kaybı, denge problemi, yürüme bozukluğu, koordinasyon sorunları ve günlük yaşam aktivitelerinde bağımlılık gelişebilir.

İlk aşamada hastanın tıbbi durumu değerlendirilir. Stabilizasyon sağlandıktan sonra uygun hastalarda rehabilitasyon programı başlatılabilir.

İnme rehabilitasyonunda:

• Yatak içi hareketler,
• Oturma dengesi,
• Ayağa kalkma,
• Ağırlık aktarma,
• Yürüme eğitimi,
• Kol ve el fonksiyonları,
• Denge ve koordinasyon çalışmaları

gibi uygulamalardan yararlanılabilir.

Robotik rehabilitasyon sistemleri de uygun hastalarda tekrarlı ve kontrollü hareket eğitiminin desteklenmesine yardımcı olabilir.

Omurilik Yaralanmalarında Rehabilitasyon

Omurilik yaralanmaları, yaralanmanın seviyesine ve şiddetine bağlı olarak ciddi hareket ve duyu kayıplarına yol açabilir. Parapleji veya tetrapleji gelişen hastalarda uzun süreli ve kapsamlı rehabilitasyon gerekebilir.

Erken dönemde rehabilitasyon ekibi tarafından hastanın eklem hareket açıklığı, kas durumu, solunum kapasitesi, oturma dengesi ve fonksiyonel ihtiyaçları değerlendirilir.

Tedavi sürecinde:

• Eklem hareket açıklığının korunması,
• Uygun pozisyonlama,
• Kas ve eklem sertliklerinin önlenmesi,
• Transfer eğitimi,
• Oturma ve denge çalışmaları,
• Kas kuvvetlendirme,
• Uygun hastalarda ayağa kalkma ve yürüme çalışmaları

planlanabilir.

Robotik yürüme sistemleri, bazı omurilik yaralanması bulunan hastalarda rehabilitasyon programının bir parçası olarak değerlendirilebilir.

Beyin Yaralanmalarında Fizyoterapi

Travmatik beyin yaralanmaları sonrasında hareket, denge, koordinasyon ve bilişsel fonksiyonlarda çeşitli düzeylerde etkilenme görülebilir.

Hastanın tıbbi durumu uygun hale geldikten sonra rehabilitasyon süreci mümkün olduğunca erken planlanabilir.

Fizyoterapide kişinin:

• Kas kuvveti,
• Denge,
• Koordinasyon,
• Yürüme,
• Eklem hareketliliği,
• Fonksiyonel hareketleri

değerlendirilir.

Tedavi hedefleri hastanın mevcut durumuna göre belirlenir. Bazı hastalarda uzun süreli ve yoğun rehabilitasyon gerekebilir.

Ortopedik Ameliyatlardan Sonra Fizyoterapi

Bazı cerrahi işlemlerden sonra erken hareket ve kontrollü rehabilitasyon, fonksiyonların yeniden kazanılması açısından önemli olabilir.

Diz veya kalça protezi, bağ yaralanmaları, bazı omuz operasyonları ve kırık tedavileri sonrasında doktorun önerdiği rehabilitasyon protokolüne göre fizyoterapi planlanabilir.

Ameliyat sonrasında rehabilitasyonun zamanı ve yoğunluğu yapılan cerrahi işleme göre değişir. Erken dönemde amaç genellikle güvenli hareketin sağlanması, eklem hareket açıklığının korunması ve kas kaybının azaltılmasıdır.

Fizyoterapist, cerrahın belirlediği hareket ve yük verme kısıtlamalarına uygun şekilde program oluşturur.

Omurga Ameliyatları Sonrasında Rehabilitasyon

Omurga cerrahisi sonrasında kişinin hareketleri bir süre kısıtlanabilir. Uzun süre hareketsiz kalmak kas güçsüzlüğüne ve kondisyon kaybına neden olabilir.

Ancak omurga ameliyatlarının tümünde aynı rehabilitasyon protokolü uygulanmaz. Cerrahinin türü, hastanın yaşı, mevcut nörolojik bulguları ve iyileşme süreci dikkate alınır.

Uygun hastalarda fizyoterapi ile güvenli hareket, postür, kas kuvveti ve günlük yaşam aktiviteleri üzerine çalışmalar yapılabilir.

Parkinson Hastalığında Fizyoterapi

Parkinson hastalığı ilerleyici bir nörolojik hastalık olmakla birlikte rehabilitasyon, kişinin hareket kapasitesinin ve bağımsızlığının desteklenmesinde önemli bir role sahiptir.

Hareketlerde yavaşlama, kas sertliği, küçük adımlar, denge problemleri ve düşme riski zaman içerisinde artabilir.

Fizyoterapide:

• Yürüme eğitimi,
• Denge çalışmaları,
• Büyük ve kontrollü hareket egzersizleri,
• Postür çalışmaları,
• Kuvvetlendirme,
• Düşme riskini azaltmaya yönelik egzersizler

uygulanabilir.

Rehabilitasyonun hastalığın erken dönemlerinden itibaren planlanması, kişinin hareket alışkanlıklarını korumasına yardımcı olabilir.

Multiple Sklerozda Fizyoterapi

Multiple skleroz (MS) hastalarında kas güçsüzlüğü, denge bozukluğu, yürüme güçlüğü, koordinasyon problemleri ve yorgunluk görülebilir.

Fizyoterapinin amacı hastalığı ortadan kaldırmak değil, kişinin fonksiyonel kapasitesini korumak ve yaşam kalitesini desteklemektir.

Egzersiz programı hazırlanırken yorgunluk, ısı hassasiyeti, kas gücü ve denge gibi faktörler dikkate alınmalıdır.

Belirgin fonksiyon kaybı gelişen hastalarda daha yoğun rehabilitasyon programları değerlendirilebilir.

Serebral Palside Erken Rehabilitasyon

Serebral palsi çocukluk döneminde hareket ve postür gelişimini etkileyebilen nörolojik bir durumdur. Rehabilitasyon çocuğun gelişimsel ihtiyaçlarına göre uzun süreli olarak planlanabilir.

Erken dönemde yapılan değerlendirmeler sayesinde:

• Motor gelişim,
• Denge,
• Kas tonusu,
• Eklem hareketleri,
• Yürüme,
• El ve kol fonksiyonları

izlenebilir.

Tedavi programı çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine göre oyun temelli ve fonksiyonel aktivitelerle desteklenebilir.

Kas ve Sinir Hastalıklarında Fizyoterapi

Kas distrofileri, periferik sinir hastalıkları ve bazı nöromüsküler hastalıklar zaman içerisinde kas gücünde azalmaya neden olabilir.

Bu hastalarda fizyoterapinin amacı aşırı yorgunluğa neden olmadan mevcut fonksiyonları korumaktır.

Egzersizlerin yoğunluğu hastanın kas kapasitesine göre ayarlanmalıdır. Gereğinden fazla veya kontrolsüz egzersiz bazı kas hastalıklarında uygun olmayabilir.

Bu nedenle nöromüsküler hastalıklarda rehabilitasyon mutlaka kişiye özel planlanmalıdır.

Uzun Süre Yatakta Kalan Hastalarda Fizyoterapi

Yoğun bakım süreci, ağır hastalıklar veya uzun süreli yatak istirahati sonrasında kaslarda belirgin güç kaybı gelişebilir. Buna bağlı olarak kişi oturma, ayağa kalkma veya yürüme gibi temel aktivitelerde zorlanabilir.

Erken mobilizasyonun uygun olduğu hastalarda sağlık ekibinin değerlendirmesiyle hareket çalışmaları başlatılabilir.

Tedavi sürecinde yatak içi egzersizler, oturma çalışmaları, transfer eğitimi, ayağa kalkma ve yürüme gibi aşamalı uygulamalardan yararlanılabilir.

Robotik Rehabilitasyon Ne Zaman Kullanılabilir?

Robotik rehabilitasyon, özellikle tekrarlı hareket eğitimine ihtiyaç duyulan bazı nörolojik ve ortopedik rehabilitasyon programlarında kullanılabilir.

Robot destekli sistemler:

• Yürüme eğitimi,
• Alt ekstremite hareketleri,
• Üst ekstremite çalışmaları,
• Tekrarlı hareket eğitimi

gibi alanlarda kullanılabilir.

Ancak robotik rehabilitasyon her hasta için uygun değildir. Hastanın kas gücü, eklem hareketleri, denge durumu, tıbbi durumu ve rehabilitasyon hedefleri değerlendirilerek karar verilmelidir.

Fizyoterapiye Başlamadan Önce Tıbbi Değerlendirme Neden Önemlidir?

Özellikle ani gelişen nörolojik belirtilerde fizyoterapiye doğrudan başlanmamalıdır.

Ani:

• Yüzde asimetri,
• Konuşma bozukluğu,
• Kol veya bacakta güç kaybı,
• Bilinç değişikliği,
• Şiddetli ve alışılmadık baş ağrısı,
• Göğüs ağrısı,
• Belirgin nefes darlığı

gibi belirtiler acil tıbbi değerlendirme gerektirebilir.

Fizyoterapi, hastanın tıbbi durumu değerlendirildikten ve güvenli olduğu belirlendikten sonra rehabilitasyon ekibinin planlamasıyla uygulanmalıdır.

Erken Fizyoterapinin Avantajları Nelerdir?

Uygun hastalarda erken rehabilitasyon; hareketsizliğe bağlı fonksiyon kayıplarının azaltılmasına, eklem hareketlerinin korunmasına, kas güçsüzlüğünün kontrol edilmesine ve kişinin günlük yaşam aktivitelerine yeniden katılımının desteklenmesine yardımcı olabilir.

Erken dönemde rehabilitasyon hedeflerinin belirlenmesi, hastanın ihtiyaçlarının düzenli şekilde takip edilmesini de sağlar.

Bununla birlikte “ne kadar erken, o kadar yoğun” yaklaşımı her hasta için doğru değildir. Rehabilitasyonun zamanı ve yoğunluğu hastanın tıbbi durumuna göre belirlenmelidir.

Sonuç olarak,

Bazı hastalıklarda rehabilitasyonun erken dönemde planlanması, kişinin hareket ve fonksiyon kapasitesinin korunması açısından büyük önem taşır. İnme, omurilik yaralanmaları, travmatik beyin yaralanmaları, Parkinson, MS, serebral palsi, ciddi ortopedik yaralanmalar ve uzun süreli yatak istirahati gerektiren durumlar erken fizyoterapi değerlendirmesinden yararlanabilecek başlıca tablolar arasındadır.

Ancak acil fizyoterapi, acil tıbbi müdahalenin yerine geçmez. Özellikle ani gelişen güç kaybı, konuşma bozukluğu, bilinç değişikliği, göğüs ağrısı veya ciddi nefes darlığı gibi belirtilerde öncelikle acil tıbbi değerlendirme yapılmalıdır. Tıbbi açıdan uygunluk sağlandıktan sonra rehabilitasyon programı mümkün olan en erken ve güvenli zamanda başlatılabilir.

Robotik Rehabilitasyon Merkezimiz, nörolojik ve ortopedik hastalıklarda hastanın fonksiyonel durumunu değerlendirerek kişiye özel fizyoterapi ve rehabilitasyon programları oluşturmayı hedeflemektedir. Uygun hastalarda robotik rehabilitasyon teknolojileri, geleneksel fizyoterapi uygulamalarını desteklemek amacıyla tedavi programına dahil edilebilir.

Erken rehabilitasyonun başarısı yalnızca tedavinin ne zaman başladığına değil; hastanın tıbbi durumu, rehabilitasyon hedefleri, tedaviye katılımı ve multidisipliner sağlık ekibinin koordinasyonuna da bağlıdır. Bu nedenle fizyoterapi programının uzman değerlendirmesi sonucunda kişiye özel olarak planlanması önemlidir. Detaylı bilgi ve randevu işlemleri için web sitemiz veya telefon numaramız aracılığı ile bizlere ulaşabilirsiniz. Sağlıklı günler dileriz.